Overzicht werken

In het Stropersbos is er een versnippering van waardevolle habitats. Er zijn nog wel restanten van waardevolle vegetaties maar ze werden vaak verdrongen door naaldhoutaanplanten, akkers en graslanden. Heel wat percelen bevinden zich momenteel in een ver van natuurlijke toestand. Door de mens werd naaldhout aangeplant, werd de arme zandbodem bemest, werd het gebied veel droger gemaakt,… Hierdoor verdwenen steeds stukken met waardevolle vegetatie. Die vegetaties willen we nu terug alle kansen geven. Wanneer het gebied aan zijn lot wordt overgelaten zouden de kansen voor elzenbroekbossen en heidevegetaties nog steeds heel klein zijn. Daarom zijn een aantal eenmalige ingrepen nodig om te komen tot een goede uitgangssituatie die aansluit bij de vroegere natuurlijke situatie. Soms zijn hiervoor geen ingrijpende acties nodig maar is het voldoende om een (oude) beheervorm opnieuw toe te passen. Dit wordt uitgewerkt in een beheerplan. Hierin wordt oa. uitgewerkt wat er allemaal kan gebeuren om de natuur na de werken een duwtje in de rug te geven.

Hoe zijn de werken georganiseerd?

De werken in het Stropersbos worden opgesplitst in drie delen, zodat voor elk onderdeel kan worden gewerkt met een gespecialiseerde aannemer.

Natuurontwikkelingswerken deel 1: het kappen van bomen, ontstronken van een aantal percelen en de creatie van lichtrijke bermen.
Natuurontwikkelingswerken deel 2: het verwijderen van het strooisel voor heideherstel.
Infrastructuurwerken: het plaatsen van de stuwen en gronddammetjes ten behoeve van vernatting, de aanleg van de begrazingsblokken, het verbeteren van de paden, het aanbrengen van infoborden, de aanleg van een knuppelpad, de aanleg van het speelbos, de heraanleg van de waterplassen, de reconstructie van de Linie,…

Wanneer zijn de werken gepland?

De start van de natuurontwikkelingswerken deel 1 en 2 is gepland rond eind oktober 2007. Beide delen zullen gelijktijdig worden uitgevoerd. Deze startdatum is wel volledig afhankelijk van de bouwvergunning. Het openbaar onderzoek voor deze bouwvergunning liep van 5 februari tot 6 maart 2007. Hoelang de werken zullen duren is sterk afhankelijk van het weer en de terreinomstandigheden, er wordt gerekend op ongeveer 100 effectieve werkdagen voor elk deel. Wanneer het een najaar wordt met veel regen zullen de werken misschien tijdelijk moeten worden stilgelegd. In elk geval zullen er tijdens de schoontijd van 1 april tot 30 juni geen bomen worden geveld.

De infrastructuurwerken kunnen pas starten als de natuurontwikkelingswerken voldoende gevorderd zijn. Ook deze werken zullen afhankelijk zijn van de terreinomstandigheden. Ideaal zou zijn als de werken kunnen worden uitgevoerd tijdens de zomer van 2008. Voor de duur van de werken wordt gerekend op ongeveer 120 effectieve werkdagen.

Wie volgt de werken op? Waar kan ik terecht voor extra informatie?

De werken zullen worden opgevolgd door de Vlaamse Landmaatschappij (VLM). U kan rechtstreeks contact opnemen met het projectteam via het contactformulier op deze website. Neemt u liever persoonlijk contact op, dan kan u tijdens de werken terecht op het wekelijks contactmoment in de werfkeet.

Kappen, ontstronken en strooisel afschrapen

In het noorden van het gebied is er onder de juiste omstandigheden een grote kans dat heide zich spontaan kan ontwikkelen. De naaldhoutbossen die er nu zijn, maken dit echter onmogelijk. De dikke strooisellaag zorgt ervoor dat het heidezaad dat nog in de bodem aanwezig is geen kansen krijgt. Daarom zullen een aantal percelen volledig worden kaalgekapt en ontstronkt zodat de stronken niet boven de bodem uitsteken. Daarnaast zal het strooisel worden weggenomen zodat enkel de zandige bodem overblijft, een ideale situatie voor heide...

In de donkergroene percelen is er een spontane opslag van bomen en struiken, we kunnen hier dus niet echt spreken van kaalkap, maar wel van het verwijderen van deze spontane opslag. Ook hier zal het strooisel worden weggenomen. Ten zuiden van de linie zal het strooisel enkel worden verwijderd op die plaatsen waar heide een kans maakt, op andere plaatsen zullen de bomen worden verwijderd die in het Stropersbos niet op hun plaats staan. Soms kan het gaan om het verwijderen van alle bomen (kaalkap), soms zullen enkel de vreemde boomsoorten zoals Amerikaanse vogelkers,… worden verwijderd (selectieve kap). Dit alles zit in het onderdeel natuurontwikkelingswerken.

Lichtrijke bermen

De overgangen tussen de percelen en langs de wegen in het Stropersbos zijn scherp. Een geleidelijke overgang met een typische mantel-zoomvegetatie is nochtans waardevol voor flora en fauna. Langs een aantal wegen en paden zal dan ook een strook bos worden gekapt van 5m. Daarna kan natuurlijk en ondersteund door een hakhoutbeheer een gevarieerde mantel en zoom ontstaan. De lichtrijke bermen zullen worden gecreëerd tijdens de natuurontwikkelingswerken.

Vernatting

Om de waardevolle vegetaties alle kansen te geven om zich maximaal te ontwikkelen zal er in het Stropersbos ook worden vernat. Door een opstuwing van het waterpeil zal het grondwater opnieuw tot het vroegere peil komen en kan kwel de oppervlakte bereiken. Een aantal bossen zullen door de nattere situatie spontaan terug omvormen naar elzenbroekbos. De vernatting mag niet overal even hoog komen. Bovendien moet de kwel aan de oppervlakte kunnen komen. Daarom gebeurt de opstuwing niet door 1 opstuwniveau, maar wel door een trapsgewijze opstuwing. In het gebied wordt tot op verschillende hoogtes opgestuwd. De vernatting zal worden gerealiseerd door het plaatsen van stuwen op de Linie en door een stuw op de Maatbeek. In de waterlopen leeft vis dus worden de stuwen zo gebouwd dat vissen ze kunnen passeren. Dankzij verschillende trappen hoeven de vissen telkens slechts een beperkt hoogteverschil te overbruggen. In het gebied zelf worden in de rabatten op gerichte plaatsen gronddammetjes gebouwd die het water opstuwen. De opstuwing zal gebeuren in twee fasen, bij de infrastructuurwerken wordt de helft van de voorziene stuwhoogte gerealiseerd. Na vijf jaar worden de gronddammen en stuwen opgehoogd zodat de voorziene stuwhoogte wordt bereikt. Er wordt bewust gekozen om de hoogste stuwen op te bouwen met stuwbalken zodat er snel kan worden ingespeeld op eventuele veranderingen en de stuwhoogte eventueel nog (tijdelijk) kan worden aangepast. Dankzij het gebruik van zandzakjes kunnen ook de gronddammetjes snel worden aangepast. De waterpeilen in het gebied en de gevolgen van de opstuwing zullen bovendien nauwgezet worden opgevolgd.

In de vele grachten of rabatten kunnen dankzij de kwel waardevolle vegetaties ontstaan. Er ligt nu vaak een dikke laag bladeren en ander organisch afval in. De rabatten zullen tegelijkertijd met het verwijderen van het strooisel tijdens de natuurontwikkelingswerken worden geruimd zodat ook hier een goede uitgangsituatie wordt gecreëerd waarna de natuur zijn gang kan gaan. Het is bijvoorbeeld mogelijk dat de rabatten op termijn op een natuurlijke manier zullen verlanden, maar ook interessante zoetwatergemeenschappen zullen zich kunnen ontwikkelen. De werken voor de realisatie van de vernatting zitten in het onderdeel infrastructuur.

Begrazingsblokken

Een belangrijk onderdeel van het beheer is begrazing. In het noordelijk deel zal de begrazing gebeuren door schapen, in het zuiden door grote grazers. Om een drinkplaats voor het vee te creëren zal een kruispunt van grachten worden verbreed tot een poel.

Recreatieve infrastructuur

Een centrale wandellus door het gebied zal worden heraangelegd. De paden zullen worden verbeterd en duidelijke bordjes zullen de lus aangeven. Een aantal banken zorgen voor rustpunten waar kan worden genoten van het uitzicht. Er zullen ook een aantal paden voor specifieke doelgroepen worden voorzien. Een knuppelpad laat ook mindermobielen toe om het Stropersbos te bezoeken. Avontuurlijke bezoekers kunnen het zuidelijk begrazingsblok verkennen via een laarzenpad. Ook ruiters zijn welkom op een daartoe voorzien pad. Daarnaast zullen de gebiedstoegangen worden heringericht met een infobord, een picknicktafel, een fietsenstalling,... Aan de gebiedstoegang van het Fort Sint-Jan zal ook parkeerplaats worden voorzien. Ook verspreid in het gebied zullen infoborden interessante locaties toelichten.

(© VLM)

Speelbos

Aan de Zavelstraat in het zuiden van het projectgebied wordt een speelzone aangelegd. Het speelbos zal ongeveer 600m² groot zijn. Momenteel staat in dit gebied veel Amerikaanse vogelkers, die tijdens de natuurontwikkelingswerken zal worden verwijderd. Daarna zullen tijdens de infrastructuurwerken bergen zand worden aangelegd zodat een reliëfrijke zone zal ontstaan met een aantal volledige boomstammen als natuurlijke speeltuigen. De oevers van de vijver aan dit speelbos zullen geleidelijker worden gemaakt zodat er een geleidelijke overgang ontstaat tussen nat en droog. Ook de waterpartij langs de E34 zal worden heraangelegd. Het schiereiland wordt verlaagd zodat een ondiep deel ontstaat, ook hier zullen de oevers geleidelijker worden gemaakt.